Francuski żyrandol kryształowy w stylu neogreckim, przypisywany Baccarat, koniec XIX wieku

fact

Odkrycie niemal identycznego egzemplarza przypisywanego Baccarat, ok. 1890

W trakcie badań nad żyrandolem MK 019 odnaleziono w ofercie francuskiego rynku antykwarycznego egzemplarz opisany jako „Lustre néo-grec en cristal attribué à Baccarat, France, circa 1890”. Analiza fotograficzna ujawniła niemal całkowitą zgodność konstrukcji i kompozycji obu żyrandoli. Zbieżność dotyczy charakterystycznych spiralnie skręconych ramion szklanych, konstrukcji centralnego trzonu, dekoracyjnych górnych pałąków, kwiatowych kielichów świecowych oraz ogólnego rozmieszczenia elementów ozdobnych. Szczególnie istotnym odkryciem jest układ świeczników na dwóch wysokościach, wyraźnie widoczny na egzemplarzu porównawczym. Rozwiązanie to stanowi ważny punkt odniesienia dla planowanej rekonstrukcji MK 019, w której brakujące ramiona zostaną uzupełnione elementami o nieco odmiennej geometrii. Egzemplarz porównawczy zachował również bogaty garnitur kryształowy, girlandy z zawieszonymi dzwonkami oraz dekoracyjne zakończenie dolnej części trzonu. Elementy te dostarczają wskazówek dotyczących pierwotnej kompozycji i proporcji brakujących części MK 019. Stopień zgodności wskazuje na możliwość pochodzenia obu żyrandoli z tego samego modelu produkcyjnego. Należy jednak podkreślić, że atrybucja egzemplarza porównawczego do Baccarat nie jest równoznaczna z potwierdzeniem producenta MK 019. Ustalenie wspólnego pochodzenia wymaga dalszych badań katalogowych i technologicznych.

Źródło: Proantic – francuski żyrandol Neo-Grec przypisywany Baccarat, ok. 1890

conclusion

MK 019 – Analiza zgodności konstrukcyjnej z egzemplarzem przypisywanym Baccarat

Analiza porównawcza konstrukcji MK 019 i francuskiego egzemplarza przypisywanego Baccarat wskazuje na niemal identyczny schemat budowy obu żyrandoli. Zbieżności dotyczą układu centralnego szklanego trzonu, spiralnie skręconych ramion świecowych, górnych pałąków dekoracyjnych oraz zasad rozmieszczenia ozdób. Szczególnie ważnym elementem porównania jest dwupoziomowy układ świeczników, widoczny na francuskim egzemplarzu. Ramiona na obu poziomach tworzą wspólną, przestrzenną kompozycję, a różnice ich wysokości są częścią zamierzonego rozwiązania konstrukcyjnego. Odkrycie to ma bezpośrednie znaczenie dla rekonstrukcji MK 019, ponieważ planowane ramiona zastępcze mają podniesione końcówki świecowe. W zachowanym korpusie MK 019 znajdują się mocowania dwunastu ramion. Pięć oryginalnych spiralnie skręconych ramion zachowało się, siedem pozostaje brakujących. W planowanej rekonstrukcji sześć nowych ramion ma utworzyć wyższy poziom świeczników, natomiast zachowane ramiona wraz z odpowiednio dobranym uzupełnieniem – poziom niższy. Układ ten jest zgodny z rozwiązaniem zaobserwowanym na egzemplarzu porównawczym, choć dokładne pierwotne rozmieszczenie poszczególnych ramion MK 019 wymaga dalszej weryfikacji. Kolejną cechą wspólną jest dekoracyjne zakończenie dolnej części trzonu. Na francuskim egzemplarzu występuje wydłużony szklany element o zaokrąglonym zakończeniu. W MK 019 zachowało się niewielkie metalowe ucho, które mogło służyć do zawieszenia podobnej ozdoby na drucie. Jest to wskazówka dotycząca sposobu rekonstrukcji, lecz nie dowód identycznej formy brakującego elementu. Łączny stopień zgodności konstrukcyjnej przemawia za hipotezą wspólnego modelu produkcyjnego. Ostateczne potwierdzenie wymaga porównania wymiarów, profili szkła, sposobów mocowania oraz dokumentacji historycznej.

Źródło: Analiza porównawcza MK 019 – egzemplarz francuski przypisywany Baccarat, ok. 1890

Rekonstrukcja historycznego żyrandola kryształowego w stylu neogreckim

Żyrandol MK 019 trafił do kolekcji w stanie niekompletnym, z zachowanym szklanym trzonem, elementami konstrukcji oraz pięcioma oryginalnymi spiralnie skręconymi ramionami świecowymi z dwunastu przewidzianych w konstrukcji. Celem rozpoczętej rekonstrukcji jest przywrócenie historycznej kompozycji obiektu przy możliwie szerokim zachowaniu oryginalnych elementów. Prace obejmują dobór brakujących ramion, odtworzenie szklanych kielichów świecowych, uzupełnienie górnych pałąków dekoracyjnych oraz rekonstrukcję garnituru kryształowego i dolnego zakończenia trzonu. Istotnym punktem odniesienia jest odnaleziony niemal identyczny francuski egzemplarz przypisywany manufakturze Baccarat, datowany na koniec XIX wieku. Jego konstrukcja, w tym dwupoziomowe rozmieszczenie świeczników, stanowi podstawę dalszej analizy i planowania uzupełnień. Rekonstrukcja pozostaje w toku. Wszystkie nowe elementy będą dokumentowane z rozróżnieniem części historycznych i współczesnych uzupełnień.

Wykonawca: Mina Kristallkronor